SPORTS & YAŞAM DERGİSİ

9 MAYIS DÜNYA ÇÖLYAK GÜNÜ

9 MAYIS DÜNYA ÇÖLYAK GÜNÜ

 

ÇÖLYAK HASTALIĞI (GLUTEN ENTEROPATİSİ) genetik olarak duyarlı bireylerde buğday,arpa,çavdar gibi tahılların yapısında bululan glutene karşı kalıcı bir intolerans olarak gelişen bir ince bağırsak hastalığıdır.Çocukluk çağının en yaygın malabsorbsiyon(emilim bozukluğu) nedeni olan bu hastalık,çocukları ve erişkinleri yaşam boyu etkilemekte ve heryaşta ortaya çıkabilmektedir.Bu hastalığın görülme sıklığı ülkemizde çocuklarda %1,yetişkinlerde %0,8-1,3 arasında saptanmıştır.
Hastalığın oluşmasında genetik faktörlerin önemli rolü olmakla birlikte çevresel faktörler de önemlidir. Diyete buğday,dolayısıyla içindeki gluten girmediği sürece hastalık görülmez.Bu nedenle beslenmelerinde buğdayın önemli yer tuttuğu toplumlarda veya değişen beslenme alışkanlıkları nedeniyle daha önce bu hastalığa rastlanmayan etnik gruplarda da ÇH görülme sıklığı artmıştır. Bu tahıllar içinde sadece yulafın toksik etkisi tartışmalıdır, ancak halen tam güvenli kabul edilmemektedir.Pirinç ve mısır ise toksik prolamin içermeyen,tamamen güvenli olan ve bu hastaların tüketebileceği tahıllardır.Bebeklerde bu hastalık 6.ayda ek besinlere başlanması ile öğünlere tahıllı besinlerin girmesi ile çıvık dışkılama,ishal,karın ağrısı,kas zayıflığı,iştahsızlık uzun dönemde büyüme ve gelişmede durmalar ve gerilik ile belirtiler gözükebilmektedir.
Tedavi ömür boyu glutensiz diyettir.Bu diyet programına uyum hastalığın seyrini çok önemli bir şekilde etkilemektedir.Henüz alternatif bir tedavisi yoktur.öğünlerden buğday,arpa,çavdar ve bu besienleri içeren tüm gıdalar beslenmeden çıkarılır.Gluten veya diğer toksik prolaminleri içermeyen mısır ve pirinç tüketilebilir.Son zamanlarda besin sanayinin gelişmesi ile birlite glutensiz un ve birçok besin maddeleri üretilmeye başlamıştır.Buda hastaların diyetlerinde besin çeşitliliğini artırılmasını sağlamıştır.Glutensiz diyet hazırlanması,yiyeceklerin hazırlanması sırasında ve tüm kişisel eşyelarının gluten ile bulaşmasının önlenmesi gibi ayrıntıların bilinmesi tedavi sürecini olumlu yönde etkilemektedir.Tüm ayrnlı bilgi ve beslenme hakkında sorularınız için beslenme uzmanı/diyetisyeninize danışabilirsiniz.Dünya çölyak gününüz kutlu olsun.